English
Dansk
Kalaallisut

E-mail iccgreenland@remove-this.inuit.org
Phone +299 323632 

Tusagassiortunik katersortitsineq, pingasunngorneq 29. oktober nal. 11.30 2003 Kalallit Illuutaanni, Løvstræde 6, København K.

Hingitaq 53´-ip siulittaasuata Uusaqqak Qujaukitsup, Qaanaaq, aallarniilluni oqaasii:

Siullermik piffissaq manna iluatsillugu Hingitaq 53´-mi ilaasortavut sinnerlugit, qallunaat kalaallillu tusagassiortui maanniittut tikilluaqquakka.

Hingitaq 53´, tassaasoq 1953-mi Uummannamiit pinngitsaalisaallutik nuutitaasut peqatigiiffiat, pinngitsaalisaallunilu nuutitaaneq pillugu Qallunaat Naalagaaffiannut eqqartuussisutigut suliassanngortitsisoq sinnerlugu maaniippunga.

Ilisimaneqartutut 1999-mi Østre Landsret-i eqqartuussinikkut aalajangiivoq, Inughuarnik Uummannamiit pinngitsaaliilluni nuutitsineq annertuumik pisinnaatitaaffitsinnik innarliisoq. Taamaakkaluartoq eqqartuussiviup qangarsuaaniilli ilitsoqqussaralu nunap piniarfitoqqatta utertinneqarnissaa akuerinngilaa, naak nuna tamanna tunngaviusumik uatsinnut inuussutissarsiorfituaasoq. Tamannarpiaq patsisaavoq suliap matuma Danmarkimi Eqqartuussiviit Qullersaannut ingerlateqqinneranut.

Uannut Hingitaq 53´-milu ilaasortatsinnut pingaaruteqarluinnarpoq Ameerikkarmiut sakkutooqarfiata Thule-mi 1951-miit ukiut tullii ilanngullugit pilersinneqarnera, Danskit Naalagaaffianit aperineqaqqaarata isumasiorneqaqqaaratalu pisimasoq uppernarsassallugu. Isumaqarpugut sakkutooqarfik kukkusumik inissinneqarsimasoq, pissutigalugu:

1. qangarsuaaniilli piniarfitoqqatsinnik piaaffigineqaratta,

2. sakkutooqarfiliornerup kingunerisaanik pinngitsaalisaalluta nuutitaagatta,

3. qaartartumeerfigitissinnaanermik annertuumik navianartorsiortinneratta,

4. inuiaqatigiit pinngitsaalisaallutik nuutitaasut inuuniarnikkut aningaasarsiornikkullu imaannaanngitsunik nammatassinneqarmata, avannarpasinnerusumut piniagassatigullu akunnassisartumut nuutitaanikkut,

5. avatangiisit mingutserneqangaartut ilaginnarneqarsimammata annertuumillu innarlerneqarlutik. Tamanna nalunaarutit kingulliit takutippaat uppernarsillugulu PCB-inik akuutissanillu arrortinneqarsinnaanngitsunik annertuumik mingutsitsisoqarsimanera,

6. sakkutooqarfik inuiaqatigiinnut piniartuunermik inuussutissarsiuteqartunut naleqqussarneqarsinnaanngisaannassasoq.

Qangarsuaaniilli nunagisavut piniarfitoqqavullu annaavagut, aallaammi inuttut aallaqqaataaniit aallartittariaqarsimavugut ilaquttavut nerisassaqartikkumallugit. Taamaattumik Danmarkimi Eqqartuussiviit Qullersaata illersorluta aalajangiinissaa uatsinnut pingaaruteqartorujussuuvoq, taamaassilluni qangarsuaaniit nunagisatta piniarfitoqqattalu utertinneqarnissaat piviusunngorsinnaammat.

Ilanngullugu isumaqarpugut Østre Landsret-ikkut eqqartuussinermi taarsiissutissatut aalajangiussat naapertuutinngittut. Taamaattumik neriuppugut Eqqartuussiviup Qullersaata naapertuunnerusumik annertunernillu taarsiiffigitinnissarput aalajangiiffigissagaa, ukiut 50-it matuma siorna aallartittumik Qallunaat Nalaalagaaffiata annertuumik uatsinnik atugarliortitsilluni aallartissimanera pissutigalugu tunngavigalugulu.